Lenf ödem,  lenfatik sistemdeki anatomik ve ya işlevsel tıkanıklık sonucu dokularda lenf sıvısının birikmesi ve bölgenin şişmesidir. Lenfödem;  enfeksiyon, travma, kötü huylu tümörler, cerrahi ile lenf nodlarının çıkarılması ve radyasyona maruz kalınması durumlarına bağlı olarak gelişebilir.

Lenfödem kadınlarda daha sık rastlanır.Özellikle meme kanseri tedavileri sonrasında her hasta lenfödem riski taşımaktadır.  Yapılan çalışmalara göre her sekiz kadından birinin meme kanseri, her dört meme kanserinden de birinin lenfödem olduğu bildirilmektedir.

Lenf ödem tedavi yöntemlerinde konservatif tedavinin rolü oldukça önemlidir.

Tedavide aşamalarında, lenf sıvı hareketlerinin artışını sağlayan, lenf ödemi azaltan manuel lenf drenaj masajı uygulanır. Bu masaj tekniğinden önce ve sonra hastaya diyafragmatik solunum teknikleri ile hastanın lenf sıvısının boşaltılması hızlandırılır.

Kompresyon uygulamaları ile bandajlama tekniklerinin yapılması işlemidir.Bandaj ve pamuk yardımıyla yapılan çok katmanlı bandajlama uygulaması, uygun basıncın verilerek lenfatik akışı sağlanır.

Tedavi boyunca cilt bakımı oldukça önemlidir.Bölgenin kuru tutulması, günlük olarak nemlendirilmesi, enfeksiyonlardan korunması ve yaralanmalarda antiseptik kullanılması gerekir.

Şişliğin kontrol altına alındığı, lenf akışının sağlandığı ortalama  3-5 hafta sonunda bölgeye özel bası giysisi ölçülenir ve hasta ev programına alınır.

Ev programında şişliği arttırıcı durumlardan kaçınmalı, özel egzersizlerini düzenli yapmalı, bölgeyi temiz tutmalı, enfeksiyon riskli durumlardan uzak durmalıdır.

Lenf ödemli hastaların fiziksel uygunluklarını ve sağlıklı bir yaşam devam ettirebilmeleri için egzersiz yapmaları önemlidir. Egzersiz uygulamalarının lenfatiklerin etrafındaki kasların kontraksiyonları ile lenf akışını arttırdığı bilinmektedir.Lenfödem için önerilen standart egzersizler, etkilenen taraf omuz fonksiyonlarının azalmasına yönelik esnekliği arttırıcı ve fonksiyonellik katan tekniklerdir.  Bu genel komplikasyonların önlenmesi, cerrahi ve radyoterapinin oluşturduğu yapışıklıkları azaltma açısından önemlidir.

Lenfödem hastalarının egzersiz programlarına aerobik kapasiteyi arttırıcı kardiyovasküler egzersizler, Torasik bölgedeki lenfatik sistemi uyarması için solunum egzersizleri, dayanıklılığı ve kas gücünü arttırması için dirençli egzersizler ilave edilmelidir. Seçilecek egzersiz programlarının çok amaçlı olması, hasta için sıkıcı olmayacak şekilde düzenlenmelidir.

Farklı egzersiz modelleri, grup çalışmalrı, sosyal aktiviteler, ve pilates egzersizleri meme kanserli lenfödem hastalarında oldukça faydalıdır.

Klinik pilates egzersizleri, hem egzantrik hem de konsantrik faz içeren yapıda uygulanması ve gövde stabilizasyonunun yine her egzersizde sürdürülüyor olması yaralanma riskini yok eder ve güvenli bir egzersiz ortamı sunar.Proprioseptif girdinin yani eklem derin duyusunun daha da arttırılması için elastik bant, top gibi materyaller ile hareketler şekillendirilir.Dirence karşı yapılan egzersizler propriosepsiyonu aerttırmaktadır. Hastaların lenf ödem nedeniyle bu duyularında azalma beklenmekte,sonuç olarak eklemlerinin yanlış pozisyonlarını fark edememektedirler.Bu durum postür bozukluklarına , spazmın yarattığı ağrı algısında artışa , ağrı ve olumsuz duygu durum kısır döngüsüne neden olmaktadır.Klinik pilates egzersizleri bu semptomları gidermede oldukça etkili bir yöntemdir.

Tanısı konmuş Lenfödem vakalarında alanında uzmanlaşmış Lenfödem fizyoterapistlerine danışarak kişiye özel boşaltıcı komplex tedavi ve egzersiz programı çizilmeli, düzenli olarak geç kalmadan tedaviye başlanmalıdır.

.

Fizyoterapist İpek Öksüz
fzt.ipekoksuz@outlook.com

Hasan Kalyoncu Üniversitesi mezunu, Lenf Ödem ve kadın sağlığı alanlarında çalışmalar yapan Fizyoterapistimiz aynı zamanda 1. Kademe Pilates antrenörü olarak omurga problemlerine yönelik klinik pilates dersleri vermektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir